utlond.is
Stađur
Krít
fćđingarstađur Seifs

Eyjan Krít er ysti útvörđur Grikklands og reyndar Evrópu ef út í ţađ er fariđ. Eyjan er ţannig á mörkum Evrópu, Asíu og Afríku og má ţess sjá glögg merki í sögu og menningu eyjarinnar. Ţrjú megnlönd mćtast viđ Krít sem státar af mikilli sögu og ríku náttúrufari. Eyjan rís upp úr miđju hafinu, einangruđ frá öđrum hlutum Grikklands sem hefur haft áhrif á sögu, menningu og landshćtti eyjarinnar. Menning Krítverja er einstök og hafa sumir haldiđ ţví fram ađ eyjan sé sérstakt meginland.

Gođsögnin segir ađ Seifur sjálfur sé fćddur á eyjunni en hann var ćđstur grísku guđanna. Hvađ sem hćft er í ţví ţá er menningarsaga Krítar glćsileg, hvort sem litiđ er til fornaldar eđa nálćgari tíma. Ţessi saga snertir daglegt líf eyjaseggja sem eru sér međvitađir um glćsta sögu hennar.

Krít er fćđingarstađur margra merkismanna auk Seifs. Ţar fćddust Nikos Kazantzakis, Vincento Cornaros, El Greco og Eleftherios Venizelos svo fáeinir séu nefndir. Ţeir sem heimsćkja eyjuna munu fá skýra tilfinningu fyrir ţeim menningarlegu auđćfum sem hún hefur ađ geyma en yfir 5.000 ára menningarsaga hefur skiliđ eftir sig margvíslegar menjar á eyjunni. Mörgum finnst ţó mest heillandi ađ kynnast eyjaskeggjum og afstöđu ţeirra til tilverunnar.

Ferđamenn á Krít munu finna margt áhugavert. Ţar má nefna listmuni frá minoska tímabilinu og einstaka byggingalist ţeirra hallarrústa sem finna má á eyjunni. Smátt og smátt fá gestir tćkifćri til ađ kynnast heillandi og margrćđri sögu eyjarinnar ţar sem blandast saman forsögulegir atburđir og gođsagnir. Um leiđ fćr ferđamađurinn tćkifćri til ţess ađ uppgötva einstćđa náttúrufegurđ eyjarinnar og hiđ sérstćđa andrúmsloft sem ţar ríkir.

Krít er stćrsta eyja Grikklands og jafnframt syđsti hluti landsins ef undan er skilin smáeyjan Gavdos. Krít er 260 km löng en 56 km breiđ ţar sem hún er breiđust. Eyjan er 8.260 ferkílómetrar og er eitt 13 sjálfstjórnarhérađa Grikklands. Hin ţekkta eyja Santorini er ekki í mikilli fjarlćgđ og ţangađ eru daglegar siglingar.

Á Krít búa ríflega 600.000 manns en Grikkir eru alls um 10,6 milljónir talsins. Hin forna tunga gríska er ţjóđtunga og gríska rétttrúnađarkirkjan rćđur öllu trúarlífi. Allt síđan 2001 hefur evran veriđ gjaldmiđill landsins.

Helstu borgir eyjarinnar eru á norđurströndinni en ţćr eru (íbúafjöldi innan sviga), Heraklion (200.000), Chania (80.000), Rethymnon (30.000). Smćrri eru Agios Nikolaos og Sitia. Á suđurströndinni eru bćjirnir Ierapetra, Mires, Timbaki og Paleochora.

Á Krít eru fimm flugvellir en ađeins ţrír ţeirra eru notađir vegna farţegaflutninga. Ţađ eru flugvellirnir viđ Heraklion, Akrotiri-flugvöllur, sem er nálćgt Chania, og Sitia. Flugvellirnir viđ Kastelli og Timbaki eru fyrst og fremst til hernađarlegra nota.